Digital Fairness Act: proponowane zasady UE dla agentów zakupowych AI

Digital Fairness Act, zaproponowany przez Komisję Europejską 11 listopada 2026, ustanowiłby zasady dla agentów AI robiących zakupy w imieniu konsumentów i dla sklepów, w których kupują.

Miniaturowy biały wózek sklepowy z koralowym uchwytem i kartonową paczką, połączony cienkim koralowym przewodem z dużym białym pokrętłem o trzech pozycjach, na okrągłym postumencie, na jasnym tle w kolorze owsa Ilustracja wygenerowana przez AI
NAJWAŻNIEJSZE
  • 11 listopada 2026 Komisja Europejska zaproponowała Digital Fairness Act z zasadami dla umów, które agenci AI zawierają w imieniu kupujących.
  • Kupujący wybieraliby, które umowy potwierdzać: wszystkie, tylko niektóre rodzaje lub żadne. Propozycja płatna lub z konfliktem interesów zawsze wymagałaby potwierdzenia.
  • Sklep, który otrzyma zamówienie przez agenta, potwierdzałby je na trwałym nośniku, prostym językiem. Żaden sklep nie mógłby uzależniać dostępu ani zakupu od agenta.
  • Nic jeszcze nie obowiązuje. Radzimy dbać o pełne, czytelne dla oprogramowania dane produktowe i informacje przedumowne oraz oferty dostępne dla wszystkich.

11 listopada: Komisja proponuje zasady dla agentów robiących zakupy

11 listopada 2026 Komisja Europejska zaproponowała Digital Fairness Act – rozporządzenie, które uchyliłoby i zastąpiłoby dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych. Dwa jego artykuły ustanowiłyby szczególne zasady dla umów, które systemy zautomatyzowane, takie jak agenci AI, zawierają w imieniu konsumenta. Według Komisji konsumenci „będą mieli jasne prawa, korzystając z agenta AI, który kupuje produkty w ich imieniu”.

To wniosek, którym zajmą się teraz Parlament Europejski i Rada. Obok innych zmian art. 26 i 27 wprowadziłyby te cztery:

  • Wybór kupującego. Przy pierwszym użyciu kupujący wybieraliby, które umowy potwierdzać: wszystkie, tylko niektóre rodzaje lub żadne.
  • Oznaczone płatne propozycje. Propozycje płatne lub obarczone konfliktem interesów byłyby ujawniane i zawsze wymagałyby potwierdzenia kupującego.
  • Potwierdzone zamówienie. Sklep, w którym kupuje agent, potwierdzałby umowę na trwałym nośniku, prostym językiem.
  • Prostszy checkout automatyczny. Jeśli obie strony używają tylko systemów zautomatyzowanych, do przekazania wymaganych informacji wystarczyłaby sama forma nadająca się do odczytu maszynowego.
Mężczyzna w wełnianym płaszczu i z torbą na ramieniu opiera się o kuchenny blat w jasny poranek i patrzy na telefon, na którym widać kartę potwierdzenia z jednym koralowym przyciskiem Ilustracja wygenerowana przez AI
Zgodnie z wnioskiem kupujący wybieraliby przy pierwszym użyciu, czy i przy jakich zakupach agent ma ich pytać, zanim kupi.

Jak wygląda sytuacja dziś, opisujemy w naszym przeglądzie agentowego checkoutu w Europie.

Co uznaje się za agenta i kto ma obowiązki

Artykuły 26 i 27 obejmowałyby „systemy zautomatyzowane”, które art. 3 pkt 21 definiuje przez to, co oprogramowanie potrafi, a nie przez etykietę „AI”:

DEFINICJA System zautomatyzowany
Oprogramowanie zdolne do wykonywania działań i podejmowania decyzji wywołujących skutki prawne dla jego użytkownika, w tym do zawierania umów, bez potrzeby interwencji człowieka.

Zgodnie z motywem 77 zasady są sformułowane „w sposób neutralny pod względem technologicznym”: objęłyby systemy zautomatyzowane wykorzystujące AI, ale nie tylko je. System działający pod nadzorem człowieka nadal liczyłby się jako zautomatyzowany. Artykuł 26 nie miałby zastosowania do usług finansowych.

Tekst przypisuje obowiązki według ról, ale nie mówi, kto pełni którą rolę w konkretnej konfiguracji, np. gdy sklep korzysta z agenta innego dostawcy:

KtoArtykułGłówny obowiązek według wniosku
Przedsiębiorca udostępniający agenta konsumentom26 ust. 1–4Ustawienia kupującego, kluczowe informacje i ujawnianie propozycji płatnych lub obarczonych konfliktem interesów
Agent kupującego26 ust. 7Przekazać sklepowi dane kontaktowe potrzebne do wykonania umowy
Sklep, w którym kupuje agent26 ust. 8Potwierdzić umowę na trwałym nośniku, prostym językiem
Każdy przedsiębiorca z interfejsem online26 ust. 9Nie uzależniać dostępu do swojego interfejsu ani zakupów od korzystania z agenta
Sklep, gdy obie strony są zautomatyzowane27Nadal potwierdzić umowę; informacje mogą mieć tylko formę nadającą się do odczytu maszynowego

Trzy ustawienia potwierdzeń i jedna zasada dla płatnych propozycji

Zgodnie z art. 26 kupujący musieliby przy pierwszym użyciu wyraźnie wybrać jedno z trzech ustawień i mogliby je zmienić w dowolnym momencie. Przedsiębiorca udostępniający agenta zapewniałby do tego narzędzia i potwierdzałby wybór na trwałym nośniku.

Trzy ustawienia, spośród których kupujący wybierałby przy pierwszym użyciu

Więcej kontroli klientaWięcej autonomii agenta

  1. Potwierdzanie każdej umowy Najpierw kluczowe informacje: główne cechy, przedsiębiorca, cena całkowita, odstąpienie, czas trwania.
  2. Potwierdzanie tylko niektórych rodzajów Kryteria kupującego, w tym cena maksymalna i termin na wybór. Najpierw te same kluczowe informacje.
  3. Bez potwierdzeń Poza propozycjami płatnymi lub z konfliktem interesów: te zawsze wymagałyby potwierdzenia.

Trzy odrębne opcje, a nie punkty na skali. W każdej z nich propozycja płatna lub z konfliktem interesów wymagałaby potwierdzenia kupującego.

Źródło: Komisja Europejska, wniosek w sprawie Digital Fairness Act (art. 26)

Przy dwóch pierwszych ustawieniach agent najpierw podawałby co najmniej kluczowe informacje: główne cechy, dane przedsiębiorcy, cenę całkowitą, prawo odstąpienia od umowy i czas jej trwania (art. 26 ust. 4 lit. a). Motyw 78 dodaje, że powinny one być czytelne dla człowieka. Podaje też przykładowe kryteria dla drugiego ustawienia: tylko określeni przedsiębiorcy albo przedsiębiorcy, którzy oferują prawo odstąpienia od umowy lub określone gwarancje.

Przy każdym ustawieniu propozycja płatna lub z konfliktem interesów wymagałaby potwierdzenia kupującego.

Nawet przy ustawieniu „bez potwierdzeń” agent ujawniałby każdą płatność, jaką oferujący go przedsiębiorca otrzymuje za zaproponowanie umowy, oraz każdy konflikt interesów, a potem prosiłby kupującego o potwierdzenie (art. 26 ust. 4 lit. b).

Motyw 78 podaje jako przykłady sponsorowaną propozycję (płatność) i faworyzowanie produktów danego przedsiębiorcy (konflikt interesów). Obowiązek spoczywałby na agencie i oferującym go przedsiębiorcy, a nie na marce, która tylko płaci za to, by jej produkty były proponowane.

Gdy agent składa zamówienie w Twoim sklepie

Według wniosku sklep, który otrzymuje zamówienia od agentów kupujących, miałby dwa obowiązki: potwierdzać każdą umowę i nie narzucać agentów. Z kolei każdy agent przekazywałby sklepowi potrzebne dane kontaktowe, np. adres e-mail i adres pocztowy kupującego (art. 26 ust. 7), za zgodą kupującego w rozumieniu RODO (motyw 80).

  • Potwierdzenie. Sklep potwierdzałby kupującemu umowę na trwałym nośniku, prostym i zrozumiałym językiem (art. 26 ust. 8).
  • Agent pozostaje opcją. Sklep nie mógłby uzależniać od korzystania z agenta dostępu do swojego interfejsu online, zakupów ani specjalnych ofert (art. 26 ust. 9, motyw 78).
Małe białe ramię robota naciska koralowy dzwonek na miniaturowej białej ladzie sklepowej z markizą w paski, obok zwykłej kartonowej paczki, na jasnym tle w kolorze mięty Ilustracja wygenerowana przez AI
Według wniosku sklep, który otrzyma zamówienie przez agenta, nadal wysyłałby kupującemu potwierdzenie.

Motyw 78 dodaje dwie kwestie, których nie ma w artykułach. Korzystanie z agenta nie pozbawiałoby kupującego praw wynikających z dyrektywy w sprawie praw konsumentów, nawet jeśli nie zatwierdza on wcześniej żadnej umowy. Ponadto przedsiębiorcy „powinni” udostępniać agentowi kupującego informacje przedumowne wymagane przez tę dyrektywę.

Identyfikacja byłaby dobrowolna: przedsiębiorca i dostawca agenta mogliby korzystać z europejskiego portfela biznesowego lub europejskiego portfela tożsamości cyfrowej. Portfel biznesowy mógłby też pokazywać, w czyim imieniu działa agent (art. 26 ust. 5 i 6).

Gdy obie strony są zautomatyzowane, checkout się upraszcza

Dziś przy zamówieniu online, które wiąże się z płatnością, dyrektywa w sprawie praw konsumentów wymaga, by sklep tuż przed złożeniem zamówienia pokazał kluczowe informacje, takie jak główne cechy i cena całkowita. Kupujący musi wyraźnie potwierdzić, że zamówienie pociąga za sobą obowiązek zapłaty. Jeśli zamówienie składa się przyciskiem, musi on być oznaczony jedynie słowami „zamówienie z obowiązkiem zapłaty” lub odpowiadającym im jednoznacznym sformułowaniem, inaczej kupujący nie jest związany umową.

Artykuł 27 wniosku znosiłby te wymogi, gdy sklep i kupujący zawierają umowę wyłącznie za pośrednictwem systemów zautomatyzowanych. Sklep nadal musiałby przekazać informacje przedumowne, ale wystarczyłby do tego sam powszechnie używany format nadający się do odczytu maszynowego. Motyw 81 podaje powód: zmniejszenie obciążeń administracyjnych przedsiębiorców.

Zasady checkoutu dziś i według art. 27 wniosku

Dziś

Zakupy online według dyrektywy

  • Informacje przedumowne prostym językiem, odpowiednio do środka porozumiewania się
  • Kluczowe informacje tuż przed złożeniem zamówienia
  • Przy zamówieniu przyciskiem: „zamówienie z obowiązkiem zapłaty” lub odpowiednik
  • Na platformach handlowych dodatkowe informacje; ograniczenia dostawy i środki płatności z góry
  • Potwierdzenie umowy na trwałym nośniku

Proponowane

Tylko gdy obie strony są zautomatyzowane

  • Informacje przedumowne nadal wymagane, ale mogą mieć tylko formę do odczytu maszynowego
  • Nie stosowano by art. 8 ust. 1–4 i 8, w tym wymogu przycisku zapłaty
  • Bez dodatkowych informacji na platformach handlowych (art. 6a)
  • Potwierdzenie nadal na trwałym nośniku, prostym językiem

Wniosek z 11 listopada 2026, dla umów zawieranych wyłącznie za pośrednictwem systemów zautomatyzowanych. W negocjacjach może się zmienić.

Źródło: Dyrektywa 2011/83/UE (wersja skonsolidowana); wniosek w sprawie Digital Fairness Act (art. 27)

Co zostaje: same informacje, w formie nadającej się do odczytu maszynowego, oraz potwierdzenie umowy na trwałym nośniku, prostym i zrozumiałym językiem. Artykuł 27 nie zmieniałby samego prawa odstąpienia od umowy. Zniósłby jednak także art. 8 ust. 8, czyli wymóg wyraźnego żądania kupującego, gdy świadczenie usługi ma się rozpocząć przed upływem terminu do odstąpienia od umowy.

Na razie to wniosek: co dalej

Dziś nic się nie zmienia, a tekst może jeszcze ulec zmianie w Parlamencie Europejskim i Radzie. Zgodnie z art. 40 rozporządzenie weszłoby w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

12 miesięcy od wejścia w życie do rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (art. 40) – okres, który wciąż jest w nawiasach kwadratowych.

W zakresie egzekwowania przepisów Komisja mogłaby nałożyć na przedsiębiorcę karę do 6% jego rocznego światowego obrotu (art. 35 wniosku). Dotyczyłoby to powszechnych naruszeń o wymiarze unijnym (art. 30), badanych na podstawie nowego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów (CPC), które samo jest dopiero wnioskiem. Tekst pozostawałby też „bez uszczerbku dla prawa umów” (art. 2 wniosku).

Co możesz przygotować już teraz

Nic z wniosku jeszcze nie obowiązuje, a zasady mogą się zmienić. Poniższych pięć kroków to nasze sugestie; tylko trzeci opiera się na obowiązku, który już istnieje.

  1. Ustal, który przypadek Cię dotyczy. Oferujesz klientom agenta, przyjmujesz zamówienia od agentów kupujących czy jedno i drugie? Od tego zależą obowiązki.
  2. Dbaj o pełne informacje. Dane produktów, ceny z kosztami dostawy, warunki odstąpienia od umowy i dane kontaktowe – poprawne i łatwe do odczytania przez oprogramowanie (to nasza rada, a nie wymóg).
  3. Sprawdź potwierdzenia zamówień. Umowy na odległość już wymagają potwierdzenia na trwałym nośniku (dyrektywa w sprawie praw konsumentów, art. 8 ust. 7). Zadbaj, by umowy zawarte przez agenta też je dostawały, prostym językiem.
  4. Udostępniaj oferty wszystkim kupującym. Nie zastrzegaj specjalnych ofert ani warunków dla kupujących, którzy korzystają z agenta.
  5. Przygotuj się na potwierdzanie płatnych propozycji. Jeśli płacisz firmie oferującej agenta za proponowanie Twoich produktów, agent ujawniłby to i poprosił kupującego o potwierdzenie. Obowiązek ciążyłby na nich, chyba że agent jest Twój.
Na zapleczu małego sklepu z roślinami i ceramiką kobieta w lnianym fartuchu trzyma szkliwioną donicę obok laptopa z abstrakcyjną stroną produktu Ilustracja wygenerowana przez AI
Pełne informacje o produktach, łatwe do odczytania przez oprogramowanie, to nasza sugestia, a nie wymóg wniosku.

Zobacz też nasze podstawy feedu produktowego i przewodnik po GEO dla e-commerce.

Sprzedajesz kupującym w Europie, niezależnie od tego, jak kupują? Komparoo pokazuje im Twoje produkty przez Shopping Ads i Comparison Network, własne porównywarki. Porozmawiajmy

Szybkie odpowiedzi

Czym jest Digital Fairness Act?

Digital Fairness Act to rozporządzenie zaproponowane przez Komisję Europejską 11 listopada 2026, które miałoby zastąpić dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych. Jego art. 26 i 27 ustanowiłyby szczególne zasady dla umów, które agenci AI i inne systemy zautomatyzowane zawierają w imieniu konsumentów.

Czy kupujący musieliby potwierdzać każdy zakup swojego agenta AI?

Niekoniecznie. Zgodnie z wnioskiem w sprawie Digital Fairness Act kupujący przy pierwszym użyciu wybieraliby, które umowy potwierdzać: wszystkie, tylko niektóre rodzaje według ustalonych przez siebie kryteriów lub żadne. Umowa zaproponowana za opłatą lub przy konflikcie interesów zawsze wymagałaby ich potwierdzenia.

Kto musiałby ujawniać sponsorowane propozycje agenta AI?

Agent i przedsiębiorca, który go oferuje: zgodnie z art. 26 ust. 4 lit. b wniosku w sprawie Digital Fairness Act agent ujawniałby każdą płatność, jaką ten przedsiębiorca otrzymuje za zaproponowanie umowy, i każdy konflikt interesów. Firma, która jedynie płaci za proponowanie jej produktów, nie miałaby tego obowiązku.

Co musiałby zrobić sklep, gdy agent AI złoży w nim zamówienie?

Zgodnie z wnioskiem w sprawie Digital Fairness Act sklep wysyłałby kupującemu potwierdzenie umowy na trwałym nośniku, prostym i zrozumiałym językiem. Jak każdy przedsiębiorca nie mógłby też uzależniać dostępu do swojego interfejsu online ani zakupów od korzystania z agenta. Na razie nic z tego nie obowiązuje.

Czy sklepy musiałyby przekazywać agentom AI informacje do odczytu maszynowego?

Artykuły wniosku w sprawie Digital Fairness Act tego nie wymagałyby. W umowach w pełni zautomatyzowanych po obu stronach art. 27 pozwalałby sklepom podawać informacje przedumowne tylko w formie do odczytu maszynowego; nadal byłyby one obowiązkowe. Według motywu 78 przedsiębiorcy powinni udostępniać je agentowi konsumenta.

Od kiedy Digital Fairness Act miałby być stosowany?

Nie ma jeszcze daty. Zgodnie z art. 40 wniosku rozporządzenie weszłoby w życie 20 dni po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE i byłoby stosowane 12 miesięcy później; ten okres wciąż jest w nawiasach kwadratowych. Najpierw wniosek omówią Parlament Europejski i Rada.

NEWSLETTER

Poznaj kolejną zmianę w europejskim e-commerce, zanim wpłynie na Twoje wyniki.

Jeden e-mail miesięcznie o Google Shopping, porównywarkach i wyszukiwaniu AI. Bez spamu.

Źródła: Komisja Europejska (wniosek w sprawie Digital Fairness Act, COM(2026) 1100 final, 11 listopada 2026), Komisja Europejska (komunikat prasowy IP/26/2407, 11 listopada 2026), Dyrektywa 2011/83/UE w sprawie praw konsumentów (wersja skonsolidowana z 27 września 2026).